Portfolio คือ แฟ้มสะสมผลงานที่รวบรวมเรื่องราวต่างๆ ที่มีความสอดคล้องกับสาขาที่สมัครเรียน ซึ่ง portfolio นั้นจะช่วยให้คณะกรรมการได้มองเห็นถึงความเป็นตัวตนของเราอีกทั้งยังช่วยสะท้อนให้เห็นถึงความรู้ ความสามารถ ทักษะที่มี กิจกรรมที่เคยเข้าร่วม รวมถึงการมีโอกาสได้รับรางวัลต่าง ๆ อีกด้วย
1. หน้าปก
ส่วนแรกและส่วนสำคัญของ Portfolio คงหนีไม่พ้นหน้าปก ซึ่งจะต้องออกแบบออกมาให้โดเด่น เพื่อดึงดูดให้คณะกรรมการอยากหยิบขึ้นมาเปิดดู โดยรายละเอียดสำคัญที่ควรระบุไว้ที่หน้าปก คือ รูปถ่าย ชื่อ นามสกุล และชื่อโรงเรียน
2. ประวัติส่วนตัว
ถือเป็นส่วนแรกที่จะบอกรายละเอียดเกี่ยวกับตัวเราได้ละเอียดและลึกมากขึ้น โดยข้อมูลที่แนะนำว่าควรจะมี ได้แก่ ชื่อ-นามสกุล ชื่อเล่น วันเดือนปีเกิด อายุ สัญชาติ เชื้อชาติ ศาสนา จำนวนพี่น้อง จบการศึกษาหรือกำลังศึกษาอยู่ที่โรงเรียนใด รวมถึงระบุระดับชั้น สายการเรียน ชื่อบิดา มารดา เป็นต้น
3. ประวัติการศึกษา
เป็นส่วนที่จะช่วยให้คณะกรรมการได้ทราบข้อมูลเกี่ยวกับการศึกษาของเรา โดยสามารถใส่ข้อมูลได้ตั้งแต่ระดับอนุบาลหรืแประถมศึกษา ไปจนถึงระดับการศึกษาปัจจุบันได้เลย ทั้งนี้ แนะนำให้สรุปข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบของตาราง จะช่วยทำให้อ่านง่ายมากยิ่งขึ้น
4. ผลงาน
ถือเป็นส่วนสำคัญที่สุดของ Portfolio เพราะจะทำให้คณะกรรมการมองเห็นศักยภาพและทักษะของตัวเราได้เป็นอย่างดี โดยแนะนำว่าให้เลือกผลงานที่มีความโดดเด่นเข้ามานำเสนอ ไม่ว่าจะเป็นระดับโรงเรียน ระดับจังหวัด หรือระดับประเทศก็ได้ และหากเป็นไปได้ แนะนำให้เลือกผลงานที่มีความเกี่ยวข้องกับสาขาที่เราสมัครเรียน แต่หากไม่มีก็เลือกที่โดเด่นที่สุดที่เรามีได้เลย และอย่าลืมบรรยายซักเล็กน้อยว่าผลงั้นนั้น ๆ ทำที่ไหน เมื่อไหร่ และเรามีส่วนเกี่ยวข้องใดกับผลงานนี้ เป็นต้น
5. คำนิยม
สำหรับส่วนนี้จะมีหรือไม่มีก็ได้ แต่ถ้ามีก็จะทำให้ Portfolio และประวัติต่างๆ ของเราดูน่าเชื่อถือขึ้นมากขึ้น เพราะคำนิยมคือสิ่งที่ครู-อาจารย์ได้เขียนถึงเราในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นนิสัยใจคอ ความประพฤติ กิจกรรม ผลงาน ซึ่งจะพิมพ์หรือเขียนด้วยลายมือก็ได้ แต่ที่สำคัญคือต้องมีลายเซ็นต์รับรองจากครู-อาจารย์ผู้เขียนด้วย
6. กิจกรรมที่เคยเข้าร่วม
จะมีลักษณะคล้ายๆ กับผลงาน แต่จะเน้นไปในด้านที่ไม่ใช่วิชาการ เช่น ความสามารถพิเศษต่าง ๆ กิจกรรมกีฬาสี การเป็นประธานรุ่น เป็นประธานเชียร์ งานแสดงตามวันสำคัญต่าง ๆ เป็นต้น
7. รูปถ่าย
รูปถ่ายเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยเล่าเรื่องราวต่าง ๆ ว่าเราได้มีการทำกิจกรรมอะไรบ้าง และได้ทำจริง ๆ ซึ่งแนะนำว่าควรมีรูปภาพประกอบทั้งในส่วนของประวัติส่วนตัว ผลงาน กิจกรรมที่เคยเข้าร่วม หรือถ้าหากมีจำนวนมากก็สามารถใส่ไว้ในเอกสารอ้างอิงได้
8. ใบประกาศนียบัตร
เป็นอีกหนึ่งหลักฐานที่จะสามารถยืนยันได้ว่าเราได้ผ่านการเข้าร่วมกิจกรรมหรือได้รับรางวัลต่าง ๆ จริง และหากมีความเกี่ยวข้องกับสาขาที่เราสมัครเรียนด้วยแล้วก็จะดีมาก ๆ และแนะนำว่าควรมีทั้งฉบับจริงและฉบับสำเนา เพราะอาจมีบางคณะที่จะไม่คืน Portfolio ให้หลังสัมภาษณ์เสร็จ
9. ใบแสดงผลการเรียน
ใช้เป็นหลักฐานในการยืนยันผลการเรียน รวมไปถึงความประพฤติต่างๆ จากโรงเรียนเดิม ซึ่งควรมีทั้งของระดับชั้น ม.ต้น และระดับชั้น ม.ปลาย
10. ภาคผนวก/เอกสารอ้างอิง
จะอยู่เป็นส่วนสุดท้ายของ Portfolio โดยมีไว้เพื่อรวบรวมเอกสารทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น รูปภาพจากกิจกรรมหรือผลงานต่างๆ ที่หากมีจำนวนมากจะไม่แนะนำให้ใส่อัดแน่นในเนื้อหาของ Portfolio แต่ควรนำมาเก็บไว้ในภาคผนวกนี้แทน
1. จัดเรียงเนื้อหาให้เป็นสัดส่วน แบ่งเป็นหมวดหมู่เพื่อให้อ่านง่าย
2. เขียนให้ถูกต้องตามหลักภาษา ไม่ว่าจะเป็นภาษาไทย ภาษาอังกฤษ หรือภาษาอื่น ๆ
3. เน้นนำเสนอผลงานที่เกี่ยวข้องกับสาขาที่สมัครเรียน
4. มีรูปภาพประกอบกิจกรรมที่เคยทำ
5. หลีกเลี่ยงการใช้สีตัวอักษรที่หลากหลายจนเกินไป
6. ใส่ข้อมูลแต่พอดี ไม่อัดแน่นจนเยอะเกินไป
1. ทำให้ตรงกับโจทย์ที่สาขานั้น ๆ กำหนด ว่าให้นำเสนอผลงานในลักษณะใด บางคณะ บางสาขา มีการกำหนดรายละเอียดไปจนถึงการตั้งชื่อไฟล์ จำนวนหน้า และขนาดเอกสาร ดังนั้น ต้องระวังเป็นอย่างมาก
2. หลีกเลี่ยงการใช้สีตัวอักษรที่หลากหลายจนเกินไป
3. เน้นนำเสนอผลงานที่เกี่ยวข้องกับสาขาที่สมัครเรียน อย่าพยายามใส่ทุกอย่างที่มีจนเยอะเกินความจำเป็น
4. ระวังการสะกดคำและการเรียบเรียงให้ถูกต้องตามหลักของภาษาที่ใช้
1. เลือกผลงานที่ตรงกับโจทย์ที่สาขานั้น ๆ กำหนด ว่าให้นำเสนอผลงานในลักษณะใด เช่น ผลงานด้านการวาดภาพ การถ่ายภาพ การตัดต่อรูป ตัดต่อวิดีโอ เป็นต้น
2. เลือกผลงานที่เกี่ยวข้องกับสาขาที่สมัคร เช่น การเข้าร่วมกิจกรรมที่จัดขึ้นโดยสาขานั้น ๆ หรือหากสมัครเรียนสาขาที่เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ ให้นำเสนอผลงานที่เกี่ยวข้อง เช่น การแข่งขันทางวิทยาศาสตร์ เป็นต้น
3. เลือกนำเสนอผลงานที่มีความโดดเด่น
4. เลือกผลงานที่แสดงให้เห็นถึงทักษะ ความสามารถพิเศษ หรือศักยภาพด้านต่าง ๆ ที่ถึงแม้จะไม่เกี่ยวข้องกับสาขาที่สมัคร แต่ก็สามารถเพิ่มผลงานนี้เข้าไปอีกหมวดหมู่นึงได้ เช่น ผลงานที่เกี่ยวกับกิจกรรมอาสาฯ ศิลปะ ดนตรี กีฬา เป็นต้น เพราะจะทำให้กรรมการรู้จักตัวตนของเราในมุมอื่น ๆ ด้วย